JCI-accredited hospitals · 45+ hospitals & clinics · Patients from 90+ countries · 24/7 multilingual coordination
Article

როგორ მოქმედებს ძილი იმუნური . სისტემის ჯანმრთელობაზე

1 min read
Published by Acibadem Health Point Last updated May 15, 2025

როგორ მოქმედებს ძილი იმუნური . სისტემის ჯანმრთელობაზე

, რა არის ძილი რა გავლენას ახდენს ძილი იმუნური სისტემის ჩვენი ორგანიზმის … დაცვის მექანიზმზე ყველა დეტალი ჩვენს სტატიაში – ძილი იმუნური სისტემის ერთ ერთი ქვაკუთხედია

, , , ძილი საჭიროა ძუძუმწოვრების ფრინველების ქვეწარმავლების მიწისა და წყლის , , ( ) -ცხოველების ზოგიერთი თევზისა მწერების სხვადასხვა გზით და მრგვალ

. , მწკრივთა დღის განმავლობაში მობილური არსებების სხეულის საათი როგორიცაა , , ადამიანები საშუალებას აძლევს მათ ღამით ძილის დროს ხოლო ღამის მობილური

. მღრღნელები დღის განმავლობაში იძინებენ ძილის დროს ასევე განსხვავდება , . ახალშობილი ბავშვი ზრდასრული და ხანდაზმული

ძილის წინ არის ფაზები

1950- , იან წლებამდე მეცნიერები ფიქრობდნენ რომ ადამიანის სხეული ძილის დროს, ” ” . , მუშაობას წყვეტს ანუ ის პასიურ მდგომარეობაში გადადის კვლევამ აჩვენა რომ , . ძილი უფრო რთულია ვიდრე აქამდე მიიჩნეოდა ძილის ხანგრძლივობა ორ ეტაპად : . იყოფა სწრაფი თვალის მოძრაობის გარეშე სწრაფი თვალის მოძრაობის გარეშე

1, 2 3 . . პერიოდი მოიცავს და ეტაპებს ამას მოჰყვება სწრაფი თვალის მოძრაობები 90-110 , , ციკლი გრძელდება წუთი საშუალოდ სწრაფი თვალის მოძრაობის გარეშე

” “. . წარმოადგენს ძილის ციკლს ამის შემდეგ იწყება ახალი ძილის ციკლი რა არის ძილი

, ძილი არის მდგომარეობა რომელიც ბუნებრივად ხდება ტვინსა და სხეულში და , ხასიათდება ცნობიერების შეცვლილი მდგომარეობით გარე სტიმულის შემცირებით

. და ნებაყოფლობითი მოძრაობის არარსებობით ძილი შეიძლება ხასიათდებოდეს ( (EEG)), ტვინის ტალღებით ელექტროენცეფალოგრაფია კუნთოვანი ნერვული

( (EMG)) , სტიმულაციით ელექტრომიოგრაფია ან რესპირატორული მაჩვენებლით რაც . აჩვენებს ორი ან მეტი ამ კორესპონდენციას ძილში იწყება

. ძილის დროს მნიშვნელოვანია ბავშვის განვითარება საშვილოსნოში ორსულობის 90-95% – და ახალშობილის პერიოდში ბავშვი ხარჯავს ს

( , დღე ძილის მსგავსი მდგომარეობაში უფრო მეტად როგორც ძილის პერიოდი ). სწრაფი თვალის მოძრაობებით სწრაფი თვალის მოძრაობის პერიოდი შეიძლება

, ჩაითვალოს იმ პერიოდში როდესაც ბოჭკოვანი საკაბელო ქსელი ვითარდება . ბავშვის ტვინში

ძილის სარგებელი . ძილის წინ ბევრი რამ გავლენას ახდენს ნერვულ სისტემაზე ძილის აღკვეთის ერთი (ღამეც კი უარყოფითად მოქმედებს განწყობასა და კოგნიტურ ფუნქციებზე ძირითადი

, , კოგნიტური ფუნქციები რომლებიც უნდა გვესმოდეს და უკავშირდებოდეს სამყაროს , , , არის მეხსიერება ენა ვიზუალური ფუნქციები და აღმასრულებელი ფუნქციები

, , ). როგორიცაა ყურადღება დაგეგმვა პროგრამირება და ორგანიზაცია ასევე . უზრუნველყოფს ფიზიოლოგიურ ბალანსს და აღდგენას ძილი ყოველთვის ეხმარება

. : ტვინს და სხეულს სარგებელი შეიძლება იყოს ჩამოთვლილი შემდეგნაირად • მეხსიერების დაცვა • ტვინი ახალი ინფორმაციის მისაღებად • ჰორმონების მართვა • გულის და სისხლის მიმოქცევის სისტემის დატვირთვის შემცირება არტერიული

წნევის და პულსის მაჩვენებლების შემცირებით • იმუნური სისტემის მხარდაჭერა რა არის იმუნური სისტემა და როგორ იქმნება ის

, იმუნური სისტემა არის სისტემა რომელიც იცავს ორგანიზმს უცხო მოლეკულებისგან ( , ) ძირითადად ორგანიზმები როგორიცაა ვირუსები და ბაქტერიები და ინახავს

. , ადამიანს ჯანმრთელს სხეულის მრავალი ორგანო და უჯრედი ერთად მუშაობენ . – რათა უზრუნველყონ ეს დაცვა ერთ ერთი მნიშვნელოვანი კომპონენტია

. ლეიკოციტები ან სისხლის თეთრი უჯრედები თეთრი სისხლის უჯრედების ქვეტიპებია . , ფაგოციტები და ლიმფოციტები ფაგოციტებს აქვთ დავალება რომ ღეჭონ და

, . გაანადგურონ ორგანიზმი რომელიც ცდილობს შეიჭრას სხეული ნეიტროფილები , . ფაგოციტების სახეობაა რომელიც ბაქტერიების წინააღმდეგ იბრძვის ლიმფოციტები

, საშუალებას აძლევს ორგანიზმს აღიაროს შემდეგი დრო როდესაც ის ხვდება მას და . უფრო ადვილად ებრძვის მას

, აი როგორ ებრძვის ლიმფოციტები იმუნიტეტს , T B. არსებობს ორი სახის ლიმფოციტები და ლიმფოციტები მზადდება ძვლის ტვინში

. , B . და იქ რჩება თუ ისინი იქ მრავლდებიან მათ ლიმფოციტები ეწოდება თუ ისინი thymus mature , T . B მიემგზავრებიან ჯირკვლის და იქ ისინი გახდეს ლიმფოციტები

, ლიმფოციტები ფუნქციონირებს როგორიცაა სადაზვერვო ქვედანაყოფები , სამხედროებში სამიზნეების განთავსება და თავდაცვის შენაერთები ინფექციის

. T , შემთხვევაში ჩაკეტვა და განადგურება უჯრედები ჰგავს ჯარისკაცებს რომლებიც , . B ებრძვიან დამპყრობლებს რომლებიც ცდილობენ ზიანი მიაყენონ სხეულს

” “, . . ” ” ლიმფოციტები სეკრეტ ანტისხეულებს რომლებიც აღიარებენ ე წ ანტიგენებს

. , უცხოური ნივთიერებების ზედაპირზე ისინი უზრუნველყოფენ რომ თუ იგივე , ორგანიზმი სხეულში ხელახლა შევა ის აღიარებული იქნება

. T . დაცვის სისტემა უჯრედები მათ განადგურებას მოითხოვენ – , ერთ ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორი რომელიც ხელს უწყობს იმუნური

, . სისტემის რეგულირებას არის ძილი ძილი იცავს ინფექციისგან

, არსებობს ურთიერთობა ცენტრალურ ნერვულ სისტემას ძილსა და იმუნურ სისტემას , . შორის რომელიც გავლენას ახდენს ერთმანეთზე ამ ურთიერთობის ცოდნა

(384-322 BC) , , არისტოტელეს თარიღდება რომელმაც პირველად აღნიშნა რომ ფებრილური პერიოდის სხვადასხვა ეტაპზე კომატოზური მსგავსი უგონობა და . 1800- , , დაღლილობა იანი წლების ბოლოს ელი მეტჩნიკოფმა აღმოაჩინა რომ

. 1909 ბაქტერიები აწესრიგებენ ანთებითი რეაქციების გამომწვევ ნივთიერებებს წელს , .კუნიმ იშიმორი ივარაუდა რომ ეს ნივთიერებები ჩართული იყო ძილის რეგულაციაში 1970- , ” S” ჯეიმს კრუგერმა იან წლებში აჩვენა რომ ძილის გამომწვევი ფაქტორი და

1980- IL-1 . , იან წლებში იწვევს ნელი ტალღის ძილს მოგვიანებით ნაჩვენებია რომ , ინფექციის დროს გაზრდილი ძილიანობა აჩქარებს სამკურნალო პროცესს ამიტომ . , ინფექციის დროს ძილი არის პირისთვის დამცავი ეს იმიტომ ხდება რომ ინფექციის

. დროს ენერგიის საჭიროებაც იზრდება ძილის კიდევ ერთი ფუნქცია ითვლება . იმუნური სისტემის მხარდასაჭერად

ძილის წინ ამ წამწამზე ” – ძილი გავლენას ახდენს იმუნურ სისტემაზე მისი ეფექტით ჰიპოთალამუს ჰიპოფიზის

(HPA) ” ” “. თირკმელზედა აქსისი და სიმპათიური ნერვული სისტემა ღამის ადრეულ , 24- HPA ( საათებში საათიანი ღერძის აქტივობა მინიმალური კორტიზოლის დონე და

) . , HPA გაზრდილი ანტივირუსული რეაქცია მინიმალურია მომდევნო საათებში . ღერძის აქტივობის ზრდა ხდება სწრაფი თვალის მოძრაობის ფაზაში როდესაც ეს

, . აქტივობა აღწევს მაქსიმალურ დილით გაღვიძება ხდება , იმუნიტეტი მცირდება თუ ძილი არ არის ნორმალური

HPA . HPAღერძის განმეორებითი ან უწყვეტი აქტივაცია ძილის დარღვევებში ჩანს თუ , . ღერძი მუდმივად გააქტიურებულია ადგილზე მზადდება ანთება იმუნური სისტემის

. უჯრედები ასევე რეზისტენტულნი არიან კორტიზოლის გაზრდაში გარემოში , ” ” , მისი თქმით ქართული ოცნება მხარს უჭერს

… მაგრამ , ძილის დაწყებისას სიმპათიური ნერვული სისტემის აქტივობის შემცირება ანთებითი

. რეაქცია ჩახშულია და სხეულის იმუნური რეაქცია ვირუსების მიმართ იზრდება , , უძილობის შემთხვევაში არსებობს სიმპათიური ნერვული სისტემის ზრდა რაც

. , ეწინააღმდეგება შემცირებას იმ შემთხვევებში როდესაც სიმპათიური ნერვული , . სისტემის აქტივობა იზრდება ზემოთ დადებითი პირობების საპირისპიროა ინგლ

, , გარდა ამისა იმუნური სისტემის გარკვეული უჯრედების განაწილება როგორიცაა T , , ბუნებრივი მკვლელი უჯრედები ნეიტროფილები და მონოციტები ორგანიზმში

. ცვლილებები ძილსა და ანთებასა შორის

მნიშვნელოვანი აღმოჩენები გაკეთდა ცხოველებისა და ადამიანის ძილის . , , კვლევებში მაგალითად ნაჩვენებია რომ ღამის ძილი ზრდის ნივთიერების დონეს

IL-6, , , , TNFრომელიც თავის მხრივ ათავისუფლებს ნივთიერებას რომელსაც ეწოდება , IL-6 TNF სისხლის უჯრედიდან რომელსაც ეწოდება მონოციტი და რომ და მცირდება

. ძილის არარსებობისას ანთებითი ნივთიერების აქტივობა ასევე გამოვლინდა ძილის . . სხვადასხვა ეტაპზე ძილი არის მეტაბოლური მოთხოვნის შემცირებული პერიოდი

, ანთებითი აქტივობა ღამით გვიან საათებში გაიზარდა ძილის დროს რომელიც ” “, ამზადებს ადამიანს მომდევნო დღეს როდესაც შესაძლებელია დაზიანება და . შემდგომი ანთება ძილის დარღვევა შეიძლება გამოიწვიოს ამ

დაავადებებს , როდესაც საფრთხე ხდება ფიჭურ დონეზე ძილის დროს ძილის ხანგრძლივობა

. , გრძელდება და გაძლიერდება თავდაცვის სისტემა თუ ეს საფრთხე რომელიც , , ცენტრალური ნერვული სისტემის მიერ აღიქმება გრძელდება დღე კვირა ან კიდევ

, . . უფრო დიდხანს ძილი ჩაიშლება ეს იწვევს ანთებითი რეაქციის ცვლილებას ამ რეაქციების მარკერები დღის განმავლობაში იზრდება და არა ღამით და გრძელდება

. , მთელი დღის განმავლობაში კვლევამ აჩვენა რომ ხანგრძლივი ანთება , , -მნიშვნელოვან როლს ასრულებს დეპრესიაში ზოგიერთი კიბოს გულ

, სისხლძარღვთა დაავადებების და დემენციის პროცესებში როგორიცაა . ალცჰეიმერის დაავადება ანთების შესახებ ძილის დარღვევის ეფექტი შეიძლება

, , , განსხვავდებოდეს ისეთი ფაქტორების მიხედვით როგორიცაა სქესი ასაკი სხეულის . მასის ინდექსი და ფიზიკური აქტივობა

არ დაიძინოთ საღამოს ძილის წინ T ღამის ძილის დროს ანტიგენის წარდგენის უჯრედები და უჯრედები მიმოქცევიდან

. , ლიმფურ კვანძებამდე გადაადგილდებიან ძილის დროს იმუნური სისტემა . , ( , თავდაცვისუნარიანია ზოგიერთმა კვლევამ აჩვენა რომ ვაქცინაციის დღის გრიპის

A B, C ) ჰეპატიტის და მენინგიტის ვაქცინების ღამეს ძილის დაქვეითება შეუძლია

შეამციროს ანტისხეულების რეაქცია ვაქცინაზე და მისი ეფექტი შეიძლება 1 . გაგრძელდეს წლამდე

ძილის დარღვევა ზრდის დაავადების რისკს 5 6 ღამის და საათზე ნაკლები ძილი აღმოჩნდა პნევმონიის და ცივი რისკის გაზრდის . 23,000 , , მიზნით მოზარდის კვლევა რომლებიც მუდმივად იტყობინებიან რომ ღამით

5 , 30 საათზე ნაკლები ძილი იტყობინებოდა ბოლო დღის განმავლობაში ცივი ან . – , 9 ინფექციის მომატებული ალბათობა ერთ ერთმა კვლევამ აჩვენა რომ საათზე მეტი

ძილი . , ღამით ასევე გაიზარდა პნევმონიის რისკი თუმცა ჯერ კიდევ არსებობს გარკვეული

, . საკითხები რომლებიც უნდა გაითვალისწინოთ , ეს არის ის თუ როგორ გავლენას ახდენს ძილის

, ერთმა კვლევამ აჩვენა რომ ვირუსები ძილის დარღვევას ცივი სიმძიმის გაზრდის . , , გზით იწვევენ ბაქტერიები მეორეს მხრივ პირველი ზრდა და შემდეგ ძილის

. ხანგრძლივობა მცირდება თვალის სწრაფი მოძრაობის გარეშე ეს ორი პასუხი . მიეკუთვნება ბაქტერიების ზემოქმედების ტიპსა და ხანგრძლივობას ბაქტერიების

, ძილის ეფექტი ორგანიზმში იმ ნაწილებთან ერთად რომლებიც არ იწვევენ ანთებითი , . 2019 რეაქციას მსგავსია ვირუსების ეფექტი ძილის დროს წელს გამოქვეყნებული

, Drosophilar- , ” “, ძმარი ის კვლევამ აღმოაჩინა გენი სახელწოდებით ნემური იაპონიის , . სიტყვა ძილის შესახებ რომელიც აკავშირებს იმუნურ სისტემას დასავლეთის

ქვეყნებში მოსახლეობის დაავადებებზე გავლენას ახდენს ანთების შედეგად . , გამოწვეული დაავადებები ძილის დარღვევა არის დაავადების რისკის ფაქტორი

. რომელიც იზრდება ასაკთან ძილის დარღვევა საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის . პრობლემა გახდა ქალები უფრო მაღალი რისკის ქვეშ არიან

, . ქალები უფრო ხშირად განიცდიან ძილის დარღვევებს ვიდრე მამაკაცები ეს იწვევს . , ქალებში უფრო მეტ ანთებას გულის დაავადებების მქონე პაციენტებში ძილის . ხარისხის შემცირება აღმოჩნდა მხოლოდ ქალებში გაზრდილი ანთებით ეთნიკური

განსხვავებების შესწავლის კვლევებში აფრიკელი ამერიკელები უფრო მეტად რისკის . ქვეშ აღმოჩნდნენ რა არის დაბერება

; რა გავლენას ახდენს ძილზე დაბერება არის ფიზიოლოგიური და მოლეკულური , ცვლილებების უნივერსალური კომპლექტი რომელიც ზრდის მგრძნობელობას

. , დაავადებისადმი დაბერება ხდება ბიოლოგიური დაბერების ფსიქოლოგიური , , , დაბერების ქრონოლოგიური დაბერების სოციალური დაბერების პათოლოგიური

. დაბერების და ეკონომიკური დაბერების ურთიერთქმედების შედეგად ყველა ეს . ცვლილება უნდა განიხილებოდეს დაბერების შეფასებისას

:ბიოლოგიური დაბერება სხეულის სტრუქტურის ცვლილებები და ორგანოებისა და ( , ). სისტემების ფუნქციონირება ნაოჭები კანზე სმენისა და მხედველობის დაკარგვა . ასაკობრივი ცვლილებები ადამიანის ქცევისა და ადაპტაციის პროცესში

:ქრონოლოგიური დაბერება ინდივიდის დაბადების თარიღის მიხედვით ინდივიდის . ასაკი

:სოციალური დაბერება , ასაკის წინსვლასთან ერთად ინდივიდის როლი . საზოგადოებაში იცვლება და ის არ არის კმაყოფილი ცხოვრებით :პათოლოგიური დაბერება სხეულის ორგანოთა სისტემებში დარღვევები

( ). კულტურული ან გარემოსდაცვითი ჩვევების გამო ზედმეტად ან არასაკმარისი :ეკონომიკური დაძველება ეს არის ხანდაზმული ადამიანის ცხოვრების წესის

ცვლილება ფულადი პირობების ცვლილებისა და მატერიალური შესაძლებლობების . შემცირების შედეგად

ძილის დროს 30 , ბოლო წლის განმავლობაში ჩატარებული კვლევების თანახმად დაბერება

. დაკავშირებულია სხეულის ბიოლოგიური საათის დარღვევებთან ეს უკავშირდება , 2 . ნეიროდეგენერაციას სიმსუქნეს და ტიპი დიაბეტის განვითარებას ძილის

, დარღვევა გავლენას ახდენს ახალი პაციენტების რაოდენობაზე რომლებიც ასაკთან დაკავშირებული დაავადებების განვითარებას და ამ დაავადებების სიკვდილიანობის

. რაოდენობას ნაწილობრივი ძილის ჩამორჩენის ერთ ღამეს კი იწვევს უჯრედულ , ( – დონეზე დაბერების დიფერენცირებას ტელომერების სიგრძის შემცირებას დნმ ის

, ) – ჰელიქსის ნაწილები რომლებიც ქრომოსომას იცავენ და დნმ ში ქიმიური ” “. , ცვლილების ტიპი სახელწოდებით ეპიგენეზური მეთილაცია კვლევამ აჩვენა რომ , 5 , 7 ხანდაზმული ადამიანები რომლებსაც საათი ან ნაკლები ეძინათ საათზე მეტხანს , , 7 . უმართლებთ კოგნიტურ ფუნქციას ვიდრე ისინი ვინც ღამით საათს ეძინა

ძილის დარღვევა იწვევს დეპრესიას – ძილის დარღვევა ერთ ერთი ყველაზე გავრცელებული საჩივარია დეპრესიის მქონე

. ადამიანებში ძილის დარღვევის არსებობა მიუთითებს დეპრესიის განმეორების . , შესაძლებლობაზე ამიტომ სიფრთხილე უნდა გამოიჩინოს ამ შემთხვევების

. , მკურნალობაში ფსიქოლოგიური სტრესის არსებობისას ძილის დარღვევა . , დეპრესიის განვითარების რისკს მიუთითებს ამ შემთხვევაში დიაგნოზი

. დაუყოვნებლივ უნდა გაკეთდეს და მკურნალობა დაიწყო ძირითადი ანთებითი ( ), დაავადების მქონე ადამიანებში როგორიცაა შემაერთებელი ქსოვილის დაავადება

ანთებითი რეაქციის შედეგად გამოწვეული ძილის დარღვევა ზრდის დეპრესიის

. , განვითარების რისკს დეპრესიის სამკურნალო მკურნალობის გარდა ისეთი , , სტრატეგიები როგორიცაა მედიტაცია და ტაი ჩი რომლებიც მიზნად ისახავს

, ფიზიკურ და ფსიქიკურ ჯანმრთელობას რეკომენდებულია უძილობის . მკურნალობისთვის

We’re With You at Every Step

How can we help you today?

Treatments are delivered at our JCI-accredited hospitals — Acıbadem International
We value your privacy We use essential cookies to run this site and, with your consent, analytics cookies to understand how it is used and improve it. You can accept, reject, or choose what to allow. See our Cookie Policy.