აივ და შიდსი

აივ და შიდსი

( ) , აივ ადამიანის იმუნოდეფიციტის ვირუსი არის ვირუსი რომელიც გადაეცემასისხლით და დაუცველი სქესობრივი კონტაქტის გზით და შეუძლია მოაგვაროს , სხეულის სხვადასხვა ქსოვილებში მაგრამ ძირითადად გავლენას ახდენს იმუნურ

. სისტემაზე – , , აივ ინფექცია თრგუნავს იმუნურ სისტემას ძირითადად სისხლის თეთრი უჯრედების

, CD4 T (CD4 ), განადგურებით რომელსაც ეწოდება ლიმფოციტები უჯრედები მოკლეა . , , რის გამოც სხეული ინფექციებისადმი დაუცველია შედეგად ისეთი დაავადებები

, , , , როგორიცაა ტუბერკულოზი დიარეა მენინგიტი პნევმონია რომელიც შეიძლება , ნორმალურ პირობებში მკურნალობდეს სხეულის სერიოზულ დაზიანებას იწვევს და

. ზოგიერთ შემთხვევაში კიბოს ნახვა შეუძლია , – დღეს აივ ის მიერ შემუშავებული მედიკამენტები ხელს უშლის ვირუსს ორგანიზმში

, – გამრავლებისა და მისი იმუნოსუპრესიული ეფექტისგან რაც აივ დადებითი . ადამიანების ხანგრძლივი და ჯანსაღი ცხოვრების საშუალებას იძლევა

, მნიშვნელოვანია რომ მკურნალობის დაწყება დროულად და რეგულარულად . გააგრძელოთ ექიმის მეთვალყურეობის ქვეშ

რა არის შიდსი . , შიდსი არის შეძენილი იმუნური დეფიციტის სინდრომი აივ ვირუსით გამოწვეული , შიდსი სიცოცხლისათვის საშიში მდგომარეობაა რომელშიც იმუნური სისტემა

. , დაუცველია ინფექციებისა და კიბოს მიმართ არა ყველა ადამიანი ვინც აივ დადებითი შიდსით დაავადდება

აივ ვირუსის საწინააღმდეგო განვითარებული ანტირეტროვირუსული პრეპარატების , წყალობით იმუნურ სისტემას შეუძლია ინფექციების წინააღმდეგ ბრძოლა იმუნური

, . სისტემის სერიოზული დაზიანების გარეშე ანუ სხეულის წინააღმდეგობა არ დაეცემა დამოკიდებულია პირის ცხოვრების პირობებსა და სხეულის რეზისტენტობაზე აივ

, ,ინფექციის შემდეგ ნარკოტიკების მკურნალობის გარდა შიდსი არ შეიძლება მოხდეს 5-15 . ან არ შეიძლება მოხდეს წლის ან უფრო გვიან – , აივ ინფექცია მსოფლიოში და თურქეთში აივ ინფექცია არის გადამდები ინფექცია

. რომელიც მთელ მსოფლიოში დღეს გავრცელებულია ჯანდაცვის მსოფლიო , 37 – ორგანიზაციის მონაცემებით მსოფლიოში მილიონი ადამიანი აივ ინფექციით

. 60% არის დაავადებული აივ დადებითი ადამიანების ანტირეტროვირუსული . მკურნალობას იღებს

თურქეთში აივ ინფექციის დიაგნოზით დაავადებულთა რიცხვი იზრდება ცნობიერების . , ამაღლებისა და ტესტირების შესაძლებლობების ზრდით მიუხედავად ამისა

– , . თურქეთი ითვლება ერთ ერთ ქვეყანად სადაც შიდსი არ არის გავრცელებული , 1985- 2018 ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ ჩატარებული კვლევის თანახმად დან

, წლამდე 18, 557 1736 თურქეთში აივ ინფექციის მატარებლების რაოდენობა და შიდსის . , შემთხვევაა ასაკობრივი ჯგუფები რომელთა შემთხვევების ყველაზე მეტი

30-34 25-29. რაოდენობაა და , , როდესაც ტრანსმისიის მარშრუტის მიხედვით განაწილება გაანალიზებულია ჩანს

49.6% , რომ შემთხვევათა სქესობრივი გზით გადამდები იყო ხოლო ამ შემთხვევების 71% . სქესობრივი გზით გადამდები იყო ჰეტეროსექსუალური სქესობრივი კავშირი 2018 2199 წელს აივ დადებითი დიაგნოზის მქონე ადამიანების რაოდენობა იყო და ამ

83 . 25-29 ადამიანების პროცენტი მამაკაცი იყო წლამდე ასაკის ადამიანების რიცხვი . სხვა ასაკობრივ ჯგუფებთან შედარებით უფრო მაღალია წლების განმავლობაში აივ

. ინფექციის შემთხვევების ტენდენცია გაიზარდა ადრეული დიაგნოსტიკა

, , , როგორც ბევრ დაავადებაში ადრეული დიაგნოზი და შესაბამისად ადრეული . მკურნალობა მნიშვნელოვანია აივ ინფექციის მკურნალობასა და პროგნოზში

, ადრეული დიაგნოზი არა მხოლოდ ახანგრძლივებს სიცოცხლის ხანგრძლივობას . არამედ ამცირებს გადაცემის მაჩვენებლებს

, , , მათ ვისაც აქვს დაუცველი სქესობრივი კავშირი მათ ვისაც აქვს სქესობრივი – , , კონტაქტი ან ღია კანის კონტაქტი აივ დადებითი სისხლით ისინი ვინც იყენებენ

, . არასტერილურ ნემსებს და პირსინგ ინსტრუმენტებს უნდა შემოწმდეს აივ , ანტისხეულები უნდა შექმნან სისხლში ტესტისთვის ზუსტი შედეგების მისაღებად

4-6 . ამიტომ აივ ტესტი ყველაზე ზუსტია კვირის შემდეგ ვირუსთან კონტაქტში , . მისივე თქმით ქვეყანაში ეპიდემიოლოგიური ვითარება სრულად კონტროლდება

/ , ინფორმაცია აივ შიდსით დაავადებულ პაციენტთა ვინაობის შესახებ რომლებიც , – იღებენ მკურნალობასა და ტესტებს ან ახლად გამოვლენილი აივ დადებითი

. ადამიანები კოდირებულია და იტყობინება , , თუ პირი აივ დადებითია ჯანდაცვის სამინისტროს შეტყობინება სავალდებულოა

. – მაგრამ კვლავ ზემოთ აღნიშნული წესების შესაბამისად აივ დადებითი ადამიანების – მკურნალობისას ფსიქო სოციალური მხარდაჭერა მნიშვნელოვანია თავად პირებისა

. და მათი ნათესავებისთვის , ჩვენს ქვეყანაში არსებობს მრავალი ასოციაცია რომელიც უზრუნველყოფს

სოციალური და სამართლებრივი მხარდაჭერა აივ დადებითი ადამიანები და მათი . , ნათესავები აივ ტესტირება ქორწინებამდე სავალდებულო ტესტებს შორისაა მაგრამ

. აივ დადებითი არ უშლის ხელს ქორწინებას ტრანსმისიის მარშრუტები

. – აივ ინფექცია გადადის ადამიანიდან ადამიანზე ვირუსი გვხვდება აივ დადებითი

, , . პირების სისხლში სემენში ვაგინალურ სეკრეციებში და ძუძუს რძეში მისი გადაცემა , . შესაძლებელია როგორც მამაკაცებისა ასევე ქალების მიერ

: აივ ინფექციის გადაცემის მარშრუტებია სექსუალური კონტაქტი

80-85% . მსოფლიოში აივ ინფექციის დაუცველი სქესობრივი კავშირის გზით გადადის , , , იგი გადაეცემა სისხლის სემენის ან ვაგინალური სითხის კონტაქტს პენისის საშოში

, ანუსის ან დაზიანებული ქსოვილების ლორწოვანი გარსით ჭრილობებითა და . ბზარებით პირის ღრუში და კანში ვირუსი შეიძლება სქესობრივი გზით გადამდები

, , , , . იყოს მამაკაციდან ქალზე ქალზე მამაკაცზე ქალზე ქალზე აივ ინფექცია შეიძლება , . გადაეცეს ვაგინალური ზეპირი და ანალური სექსუალური კონტაქტის მეშვეობით

ერთი დაუცველი სქესობრივი კონტაქტი აივ დადებითი პირთან საკმარისია . , გადაცემისთვის ტრანსმისიის რისკი იზრდება რადგან დაუცველი სქესობრივი

. კავშირის რაოდენობა იზრდება სისხლის პროდუქტები

. – სისხლზე უფრო მეტად არის კონცენტრირებული აივ დადებითი ადამიანების . სისხლის და სისხლის პროდუქტებს შეუძლიათ ვირუსის გადაცემა შესაძლო

: სიტუაციებში შედის – , სხვა პირის სისხლით აივ დადებითი პირის სისხლით

, სისხლის გადასხმა • – , , აივ ინფიცირებული ორგანოების ქსოვილებისა და სპერმის გადაცემის გზით • , , გამოყენებული და დეზინფიცირებული შპრიცი ნემსები ქირურგიული

, , piercing ინსტრუმენტები სტომატოლოგიური ინსტრუმენტები ჭრის და (razors, ), tattoo acupuncture ინსტრუმენტები მაკრატელი ინსტრუმენტები და

, ნემსები • ( , ინტრავენურად ინფიცირებული შპრიცის ვენაში დანერგვა ინტრავენური

. .) ნარკოტიკების გამოყენება საერთო შპრიცი და ა შ • სისხლდენა აივ დადებითი მამაკაცებისა და ქალების სასქესო ორგანოებიდან ან

, მენსტრუალური სისხლდენა პენისიდან • . იგი ასევე შეიძლება გადაეცეს კონტაქტს საშოში ან პირში • 1985 – 1987სისხლის და სისხლის ყველა პროდუქტი წლიდან აივ ზე და თურქეთში

. . , წლიდან არის ნაჩვენები სისხლის დონორები ასევე შემოწმებულია ამიტომ . სისხლის გადასხმა ძალიან იშვიათია

დედადან შვილამდე , , დედა რომელიც ორსულობის დროს აივ ვირუსის გადამზიდავია შეიძლება

, ორსულობის დროს მშობიარობის დროს და პოსტნატალურ პერიოდში გადასცეს

. , ვირუსს ძუძუთი კვების დროს ვირუსი შეიძლება გადაეცეს დედისგან ბავშვს 2030დაახლოებით % – . ით

, მნიშვნელოვანია რომ მიწოდების არის საკეისრო კვეთა და რომ დედა არ ძუძუთი . მშობიარობის შემდეგ აივ დადებითი მკურნალობა იწყება დედის ორსულობის ბოლო

. ტრიმესტრში და ბავშვის დაბადების შემდეგ ძალიან მნიშვნელოვანია სიფრთხილის , 35% ზომების მიღება რადგან აივ ინფექციის გადადის დედისგან ბავშვზე

( ). ჰორიზონტალური გადაცემა , აივ ინფექცია არ არის გადაცემული როდესაც • , , , იმავე სოციალურ გარემოში ყოფნა ოთახი სკოლა სამუშაო ადგილი • , არ დაიზაროთ იგივე ჰაერი • , გადაყლაპვა ტეენ • , , , , , სხეულის ექსკრეცია როგორიცაა ნერწყვი ცრემლები ოფლი შარდი

განავალი • Handshaking, kissing, , hugging, , სოციალური ჩატარების ხელში კანის ეხება

,, kissing, მოყვარული ტეენ • სისხლის კონტაქტი ხელუხლებელი კანით • , , , , ჭამა იგივე თასი სასმელი იმავე მინის გამოყენებით საერთო ჩანგალი კოვზი

, , მინის ფირფიტა ტელეფონი • , faucet იმავე ტუალეტის საშხაპე და • , , ცურვა იმავე საცურაო აუზში საერთო ტერიტორიების გამოყენებით როგორიცაა

, , ზღვა საუნა თურქული აბანო და საერთო პირსახოცები • , . კოღოს და მსგავსი მწერების ნაკბენები ცხოველთა ნაკბენები ცხოვრობენ ისეთ

, . ცხოველებთან როგორიცაა კატები და ძაღლები , – მიუხედავად იმისა რომ აივ დადებითი ადამიანების შესახებ არასწორი კონცეფციები

– და ცრურწმენები წარსულში აივ დადებითი ადამიანების ცხოვრებას ართულებდა და , – სოციალურ და ბიზნეს ცხოვრებაში მონაწილეობას არ შეუშალა დღეს აივ ის შესახებ

. ცნობიერების ამაღლების აქტივობამ შეამცირა ეს ცრურწმენები სიმპტომები

– რა არის აივ ის მწვავე ინფექციისა და შიდსის სიმპტომები , მწვავე ინფექციის პერიოდში ორგანიზმში შესვლიდან პირველი რამდენიმე კვირის

, , განმავლობაში პირს არ შეიძლება ჰქონდეს სიმპტომები ან გრიპის მსგავსი , , საჩივრები ცხელებით ყელის ტკივილით თავის ტკივილით და გამონაყარის

2-4 . სიმპტომებით შეიძლება მოხდეს პირველი კვირის განმავლობაში ეს არის , . პერიოდი როდესაც აივ ინფექცია ყველაზე გადამდებია

საერთო სიმპტომები მოიცავს

• ცხელება • ტკივილი და ტკივილი ყელში • თავის ტკივილი • გაფართოებული ლიმფური კვანძები • ( 5-10 , სხეულის გამონაყარი გამონაყარი და ბუშტუკები მმ დიამეტრით როგორც

, წესი სახეზე და მაგისტრალზე ნაკლებად ხშირად პალმებსა და ფეხების ) — ძირებზე დერმატიტი

• sores , , პირში საყლაპავი და სასქესო ორგანოების • , კუნთების და ერთობლივი ტკივილი • , არანამკურნალევი დიარეა ერთ თვეზე მეტი ხნის განმავლობაში • , თავის ტკივილი • . გულისრევა და ღებინება

, 7-10 როდესაც მკურნალობა არ დაიწყო წონის დაკარგვა კგ ჩანს არანაკლებ ორი . თვის განმავლობაში

Silent – ( ) ასიმპტომური პერიოდი შიდსი , – რამდენიმე კვირის განმავლობაში მწვავე ფაზის შემდეგ აივ მატარებლების

8-10 . ცხოვრება საშუალოდ წლის განმავლობაში სიმპტომების გარეშე ცხოვრობს , თუმცა ადამიანი არის აივ ვირუსის უწყვეტი გადამზიდავი და გადამცემი.

. შესაძლებელია ლიმფური კვანძების შესამჩნევი გაფართოება , 10 ეს პერიოდი შეიძლება იყოს მოკლე როგორც რამდენიმე წლის ან წლის

. განმავლობაში როდესაც აივ ინფექციის დაწყების მედიკამენტების დიაგნოზი , დაუსვეს ისინი იცავენ იმუნურ სისტემას და შეამცირონ ვირუსის გავლენა მათ . სხეულზე

Advanced ( ) ეტაპი შიდსის ეს არის აივ ინფექციის ყველაზე მოწინავე ეტაპი და იმუნური სისტემა თანდათანობით

. , , დასუსტებულია პაციენტები რომლებსაც ამ ეტაპზე არ მიუღიათ მკურნალობა კარგავენ ყველა წინააღმდეგობას ინფექციებისა და კიბოს მიმართ და მათი

– ორგანოები დაზიანებულია სხვადასხვა დაავადებებით ადიდებულმა ლიმფურმა კვანძებმა

• დაღლილობა • წონის დაკარგვა • ხანმოკლე მეხსიერების დაკარგვა • სოკოვანი ინფექციები • მუდმივი ხრახნები • ერთი ან მეტი ოპორტუნისტული ინფექცია

; მაგალითად • ლიმფომა • ტუბერკულოზი • ( ) ბაქტერიული პნევმონია პნევმონია • – Rift Valley Fire (RVF) ხეობის ცეცხლი • ( ) სასუნთქი სისტემის კანდიდოზი და ლორწოვანი გარსები შაშვი • ( ) ენცეფალიტი ტვინის ინფექცია • ჰერპესის ვირუსი • კანისა და შინაგანი ორგანოების კაპოსის სარკომა • . დიარეა სხვადასხვა ბაქტერიებისა და პარაზიტებისგან

დიაგნოსტიკური მეთოდები ( ) აივ ინფექცია შიდსი აივ ვირუსი გამოვლენილია სისხლის ტესტით და არსებობს ინფექციის შემდეგ

. ტესტის ლოდინის პერიოდი – აივ ის დიაგნოზი , ეფუძნება ანტისხეულებს რომლებიც . , ორგანიზმს ვირუსის წინააღმდეგ აწარმოებს მნიშვნელოვანია რომ დროულად

, . მოხდეს პრეპარატის მიღება როდესაც ანტისხეულები წარმოიქმნება წინასწარი ტესტირება

, – ტესტირებამდე ადამიანმა უნდა მიიღოს აივ ის კონსულტაცია სექსუალური . , , ჯანმრთელობის მრჩევლის ან ექიმის მიერ ამ გზით იგი განმარტავს თუ არა ტესტი

, , კეთდება სწორი დრო თუ არა სხვა ადამიანები რომლებსაც აქვთ დაუცველი , , სქესობრივი კავშირი უნდა მიმართონ ტესტს რომ აივ არ არის შიშის მდგომარეობა

. და მკურნალობა შეიძლება დაუყოვნებლივ დაიწყოს , , გარდა ამისა ძალიან მნიშვნელოვანია რომ ადამიანი მიიღოს კონსულტაციის ადრე

, – და შემდეგ ტესტი რათა ფსიქო სოციალური მხარდაჭერა რისკის გამო აივ დადებითი . ან დიაგნოზი რა არის აივ ტესტი როდის არის ეს

, სისხლის ტესტი ცნობილია როგორც ELISA ტესტი . 3-8 გამოიყენება დიაგნოზისთვის , , კვირის შემდეგ აივ ინფექცია სხეულში შედის სხეული აწარმოებს ნივთიერებებს

. რომლებსაც ანტისხეულები ეწოდება ვირუსთან საბრძოლველად ამ ანტისხეულების 3 , . ” მიღწევას თვე სჭირდება რაც შეიძლება შეფასდეს ამ სამ თვეს ეწოდება დროის

.” სარტყელი 4-6 . ELISA- ტესტი უნდა ჩატარდეს ინფექციის დაწყებიდან მინიმუმ კვირის შემდეგ ს

მიერ სისხლში ანტისხეულების დონის გაზომვას – . ანტი აივ ტესტი ეწოდება , , თუმცა მას შემდეგ რაც ანტისხეულები ჯერ კიდევ არ არის ჩამოყალიბებული

,ფანჯრის პერიოდში ანტიაივ . ტესტი შეიძლება შეცდომაში შეიყვანოს ამ ტესტით მიღებული დადებითი შედეგი შეიძლება დადასტურდეს დასავლეთის

. , . ბლოკით ეს არის ის თუ როგორ აივ დადებითი დიაგნოზირებულია ფანჯრის .პერიოდის ხანგრძლივობა შეიძლება განსხვავდებოდეს ადამიანიდან პიროვნებამდე

4 ანტისხეულები შეიძლება განვითარდეს მოკლე დროში ან მას შეუძლია კვირაზე . , 90- მეტი დრო დასჭირდეს ამ მიზეზით რეკომენდებულია კვლავ ტესტირება ე დღეს

. დაუცველი სქესობრივი ან კონტაქტების შემდეგ ანტიბიოტიკის უარყოფითი ტესტები 90 . დღის შემდეგ უნდა ენდოთ

მკურნალობის მეთოდები ,სამედიცინო მეცნიერების მიღწევების წყალობით 4 შემუშავდა სხვადასხვა სახის , AntiRetrovirals, – მედიკამენტი რომელსაც ეწოდება რომლებიც ეფექტურია აივ ის

, . წინააღმდეგ რეტროვირუსების ჯგუფი ეს პრეპარატები მუშაობენ სხეულის – სხვადასხვა მექანიზმებზე და აივ ის მკურნალობა შეიძლება დაიგეგმოს რამდენიმე ამ . პრეპარატის კომბინაციით

– , , აივ ის საბოლოო განკურნება არ არსებობს რაც იმას ნიშნავს რომ ვირუსი არ , შეიძლება მთლიანად განადგურდეს სხეულში მაგრამ ის შეიძლება

. კონტროლდებოდეს მედიკამენტებით მკურნალობის მიზანია ვირუსის რეგენერაციის . , თავიდან აცილება ეს ამცირებს ვირუსის შესაძლებლობას რომელიც ვითარდება , მრავალი მუტაციის განვითარებით რაც შეიძლება რეზისტენტული იყოს

. მკურნალობისთვის , მკურნალობა მინიმუმამდე ამცირებს ვირუსულ დატვირთვას რაც მიუთითებს

, სისხლში ვირუსის რაოდენობაზე იცავს იმუნურ სისტემას და ზრდის აივ დადებითი . ადამიანის სიცოცხლისა და სიცოცხლის ხანგრძლივობას მკურნალობა ასევე

, . ამცირებს გადაცემის რისკს რადგან ის ამცირებს აივ ვირუსის რაოდენობას / პრევენცია სარისკო სიტუაციის ქცევის შემდეგ

– (PEP) , პოსტ ექსპოზიციის პროფილაქსი არის პრევენციული მკურნალობა რომელიც ამცირებს ადამიანის რისკს აივ ინფექციით გამოწვეული ანტირეტროვირუსული

( ) . პრეპარატების ხელოვნება გამოყენებით პრეპარატი უნდა იქნას გამოყენებული 72 მხოლოდ საგანგებო სიტუაციებში და უნდა დაიწყოს აივ ინფექციის საათის

. განმავლობაში 1-3 . ეს მედიკამენტები თვის განმავლობაში მიიღება მათ აქვთ სერიოზული გვერდითი

100% . , მოვლენები და არ არიან ეფექტური ამ მიზეზით თქვენ უნდა კონსულტაციები , ინფექციური დაავადების სპეციალისტი რაც შეიძლება მალე მას შემდეგ რაც თქვენ

, , ექმნებათ ღონისძიება რომ თქვენ ვფიქრობ რომ შეიძლება გამოიწვიოს აივ . ინფექცია

აივ ინფექციის თავიდან ასაცილებლად • პრეზერვატივის გამოყენება სქესობრივი კავშირის დროს ამჟამად ყველაზე

. , , ეფექტური გზაა აივ ინფექციისგან დასაცავად თუმცა ძალიან მნიშვნელოვანია რომ კონდომი კონტაქტამდე დააყენოს და მასში არ არის ხვრელები ან

. ცრემლები • , , კონტრაცეპტული აბები ინექციები და კანქვეშა პატჩები სპირალები და სხვა

– . კონტრაცეპტული მეთოდები არ იცავს აივ სგან აივ და ორსულობა – . – , აივ დადებითი არ არის დაბრკოლება ბავშვის ყოლა თუ ადამიანი აივ დადებითია , მისი სპერმის შეგროვება ხდება ვირუსისგან გაწმენდილია გარე გარემოში და დედის

. , .საშვილოსნოში არ არსებობს პრობლემა რომ აივ დადებითი ქალი გახდეს ორსული თუ მონიტორინგი და მკურნალობა ხორციელდება შესაბამისი პირობებით და

, ვირუსული დატვირთვა არის განუსაზღვრელი დონეზე აივ ინფექციის გადაცემა . – – მნიშვნელოვნად მცირდება სისხლში აივ რნმ ის დონის შენარჩუნება განუზომელი

6 , . დონით მინიმუმ თვის განმავლობაში სანამ ფეხმძიმობა არ შემცირდება – , აივ დადებითი ორსულ ქალებში ანტირეტროვირუსული თერაპიის გამოყენებით

, დაგეგმილი საკეისრო კვეთა და ჩვილ ბავშვთა ფორმულა კვება გადაცემის 1-2% – , . მაჩვენებელი მდე შემცირდა განსაკუთრებით განვითარებულ ქვეყნებში

, ინფექციის შემთხვევაში ბავშვი მკურნალობს დაბადების შემდეგ ზეპირად მოცემული . სიროფებით